Kelebek ve Dalgıç ya da Dalgıç Elbisesi ve Kelebek

14 Şubat 2010

Le Scaphandre et le papillion / The diving bell and the butterfly / Kelebek ve Dalgıç

ynt: Julian Schanabel

oyc: Mathiu Amalric, Emmanuelle Seigner, Marie-Josee Croze

tür: Biyografik Drama

ypm: Fransa/2007

Hani bittikten sonra hayata bakış açınızı sorguladığınız filmler vardır ya işte Kelebek ve Dalgıç o ender rastlanan filmlerden bir tanesi. Sol gözü haricindeki tüm uzuvlarını kullanma yetisini kaybetmiş bir adamın hayata tutunmasının gerçek öyküsü olan film; senaryosu, yönetmeni, oyunculuğu, müziği ve görüntüleri ile tam bir başyapıt.

1995 yılında, Elle Fransa’nın editörü olan 43 yaşındaki JeanDo geçirdiği bir nöbet sonrasında sol gözü hariç tüm uzuvlarını kullanma yetisini kaybetmiştir. Bir konuşma terapisti yardımı sayesinde göz kırparak dış dünya ile iletişim kurmayı öğrenir. Yardımcısı ile uzun ve zorlu çalışmaların sonrasında hissettiklerini anlatan bir kitap yazar. JeanDo’nun kitabı ölümünden bir kaç hafta sonra Fransa’da yayınlanır.

Kitabı 2007’de Ronald Horward senaryolaştırmış. Bana göre bir yönetmenlik dehası olan filmi Julian Schnabel çekmiş. Filmin büyük bir kısmında dünyaya JeanDo’nun sol gözünden bakıyor ve olayı onun duyduklarından ve iç sesinden algılıyoruz.

Özellikle ilk tanıştığımız doktorun “eskiden böyle durumlarda hastaya öleceğini söylüyorduk. Şimdi ise hayatı uzatabiliyoruz” diyor. Buradaki “uzatmak” çok manidar bir deyiş.

Film ilerledikçe JeanDo’nun hayata tutunma çabalarını görüyoruz. Göz kırpışlarıyla kendini dış dünyaya anlatmaya çalışan JeanDo kendisini eski tip dalgıç elbisesi giyen su altında kalmış biri gibi tanımlarken aynı zamanda da kelebekler gibi özgür hissediyor. İletişim kurmak için gözlerini kırpmasını da kelebeklerin uçmak için yaptıkları kanat çırpma hareketine benzetiyor.

Filmin bir çok yerinde kaderin kaçınılmazlığını sorgularken diğer yandan da sağlığımız ve bunun aslında ne derece değerli olduğunu, nefes alıp vermek devam ettiği müddetçe hayatın devam ettiğini ve umudun hiç tükenmeyeceğini anlıyoruz. Yeter ki “yaşama isteği” devam etsin.

Öyle bir yaşam savaşına ayna tutulmuş ki filmde, sadece sol gözünü kullanabilen bir erkeğin bile bir kadını ne derece acıtabileceğini anlayabiliyorsunuz. Ya da aşk ile sevgi arasındaki kalın çizgiyi.

Filmin Türkçe adı bir çok filmde olduğu gibi yine büyük bir anlam kayması yaşatıyor. Orjinali Dalgıç Elbisesi ve Kelebek. Buradaki “dalgıç elbisesi”nin film açısından da önemi büyük.

Hayata başka bir pencereden baktırırken hem üzüntü hissedeceğiniz hem de umut dolacağınız bir film özetle. İzleyin derim…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: